Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) to jedna z najczęstszych infekcji przenoszonych drogą płciową — w ciągu życia styka się z nią większość aktywnych seksualnie osób. W zdecydowanej większości przypadków organizm sam zwalcza wirusa i nie powoduje on żadnych objawów. Problem pojawia się wtedy, gdy zakażenie utrzymuje się latami — niektóre typy HPV mogą wówczas prowadzić do groźnych zmian.

Czym jest HPV i jak się przenosi

HPV to grupa kilkudziesięciu typów wirusa. Część z nich odpowiada za łagodne zmiany, jak brodawki, inne — tzw. typy wysokiego ryzyka — mogą sprzyjać rozwojowi nowotworów. Wirus przenosi się głównie przez kontakt skóry i błon śluzowych, najczęściej drogą płciową. Dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn.

Dlaczego HPV jest istotny dla zdrowia

Przewlekłe zakażenie typami wysokiego ryzyka (przede wszystkim 16 i 18) jest główną przyczyną raka szyjki macicy. Proces ten trwa zwykle wiele lat i — co najważniejsze — można go wykryć na bardzo wczesnym, w pełni uleczalnym etapie. Dlatego profilaktyka HPV opiera się na dwóch filarach: szczepieniu i regularnych badaniach przesiewowych.

Jak się chronić

• Szczepienie — najskuteczniejsze przed rozpoczęciem aktywności seksualnej (zalecane nastolatkom), ale możliwe również później; warto omówić je z lekarzem.
• Cytologia (test Pap) — wykrywa wczesne zmiany w komórkach szyjki macicy.
• Test HPV — wykrywa obecność wirusa typów wysokiego ryzyka; często łączony z cytologią dla pełniejszego obrazu.

Kiedy wykonać badania

Regularna cytologia jest zalecana dorosłym kobietom w odstępach ustalanych z lekarzem, a test HPV bywa wskazany w zależności od wieku i wyników. Nie trzeba czekać na objawy — przeciwnie, profilaktyka ma sens właśnie wtedy, gdy nic nie dolega. Jeśli pojawiają się nietypowe krwawienia, zmiany czy niepokojące dolegliwości, warto zgłosić się do ginekologa bez zwłoki.

Gdzie wykonać badania

Cytologię i test HPV wykonuje się w poradniach ginekologicznych. Dla pacjentek rosyjsko- i ukraińskojęzycznych w Warszawie taka diagnostyka jest dostępna również w ojczystym języku — można na przykład записаться к гинекологу в Варшаве w centrum RS-MED, gdzie wykonuje się cytologię, test HPV oraz USG.

HPV brzmi groźnie, ale jest jednym z najlepiej poznanych i najłatwiejszych do kontrolowania zagrożeń w ginekologii. Szczepienie i regularne badania sprawiają, że ryzyko poważnych następstw spada do minimum. Najważniejsze to nie odkładać profilaktyki.