Zamiast smartfona – piłkarzyki i cymbergaj. Przełomowa akcja w szkołach gminie Baranów Sandomierski

W placówkach oświatowych na terenie gminy Baranów Sandomierski ruszyła wyjątkowa kampania edukacyjna pod hasłem „Nie daj się zjeść... przez ekran!”. Inicjatywa ma pomóc dzieciom i młodzieży w znalezieniu zdrowego balansu między światem online a offline. W ręce uczniów i rodziców trafiły już specjalne ulotki, a na szkolnych korytarzach i w mediach społecznościowych pojawią się kolejne materiały. Najważniejsze zmiany zajdą jednak w samej codzienności szkolnej – uczniowie na czas lekcji będą odkładać telefony do specjalnych skrytek.

Algorytmy kontra młode głowy

Współczesne smartfony dają młodym ludziom ogromne możliwości – od szybkiego dostępu do wiedzy po łatwy kontakt z bliskimi. Organizatorzy akcji zwracają jednak uwagę na fakt, że nadmierne korzystanie z tych urządzeń ma destrukcyjny wpływ na ich zdrowie fizyczne i psychiczne. Współczesne aplikacje i stojące za nimi algorytmy są projektowane tak, aby jak najdłużej przytrzymać uwagę użytkownika, bo czas spędzony w sieci przekłada się bezpośrednio na zyski ich twórców. Dla młodych ludzi zachowanie zdrowego balansu między światem cyfrowym a rzeczywistością staje się przez to ogromnym wyzwaniem.

Celem kampanii nie jest jednak całkowita krytyka technologii, ale pomoc uczniom w budowaniu świadomości i przejęciu nad nią kontroli. Gmina Baranów Sandomierski już od około dwóch lat, we współpracy z organizacjami i lokalnymi szkołami, pokazuje młodzieży oraz rodzicom, jak ekrany i algorytmy niszczą relacje rówieśnicze, rozpraszają uwagę, osłabiają kreatywność, kondycję fizyczną i obniżają poczucie własnej wartości.

– Nasze przesłanie jest proste: Ekran jest OK, pod warunkiem, że to TY kontrolujesz sytuację, a nie ALGORYTM – podkreśla burmistrz Marek Mazur.

Praktyczne zasady i cyfrowy detoks

Kampania stawia na konkretne, praktyczne wskazówki. Aby wesprzeć uczniów w budowaniu zdrowych nawyków, organizatorzy proponują wdrożenie „6 sposobów na utrzymanie kontroli nad algorytmem”. Wśród zasad znalazło się między innymi samodzielne decydowanie o wybieranych treściach zamiast ulegania podpowiedziom algorytmu, unikanie bezmyślnego przewijania ekranu (tzw. scrollingu) oraz wyznaczenie w domach stref wolnych od telefonów – np. przy wspólnym stole podczas posiłków, w łazience czy w sypialni.

Program mocno kładzie też nacisk na dbanie o zdrowy sen poprzez odkładanie smartfona odpowiednio wcześnie przed nocnym odpoczynkiem oraz promowanie cyfrowego detoksu, czyli przynajmniej jednego dnia w tygodniu spędzonego całkowicie offline.

Szkoła w realu, a nie w Matrixie

Fundamentem całej akcji jest zasada „Szkoła w realu”. Czas spędzony w placówkach oświatowych ma być przestrzenią wolną od cyfrowego szumu, służącą budowaniu bezpośrednich relacji z kontaktem wzrokowym i prawdziwym uśmiechem, zamiast wysyłania emoji. Szkoła ma być miejscem realnych przeżyć, a nie wirtualnym Matrixem.

Aby to umożliwić, Samorząd Gminy wyposażył każdą szkołę w dedykowane, zamykane skrytki, w których uczniowie będą zobowiązani zdeponować swoje smartfony na czas pobytu w placówce. Aby czas na przerwach nie kojarzył się z nudą, zakupiono również sprzęt służący integracji – stoły do gry w piłkarzyki, tenisa stołowego i cymbergaja oraz wygodne siedziska i pufy na korytarze.

Inicjatorzy kampanii liczą na aktywne partnerstwo rodziców, ich rozmowy z dziećmi i wspólne przełamywanie codzienne nawyków, tak aby zdrowe cyfrowe zasady zagościły na stałe także w domach mieszkańców gminy.