350 lat Dominikanów w Tarnobrzegu. Wyjątkowa wystawa w Zamku Tarnowskich [ZDJĘCIA]

Tarnobrzescy Dominikanie świętują w tym roku 350-lecie obecności w Tarnobrzegu i sprawowania opieki nad słynącym cudami obrazem Matki Bożej Dzikowskiej. W Muzeum – Zamku Tarnowskich przygotowano wystawę nawiązującą wprost do jubileuszu. Znalazły się na niej wyjątkowe eksponaty.

::photoreport{"type":"see-button","item":"13226"}

Wpisani w historię miasta

O roli Dominikanów w historii Tarnobrzega mówił w sobotę, 5 września, na wernisażu wystawy, dyrektor tarnobrzeskiego muzeum, profesor Tadeusz Zych. Jak wspomniał, w zasadzie obecność Zakonu Kaznodziejskiego w mieście trwa dłużej niż jego rzeczywista historia.

– Pierwsze nadanie praw miejskich Tarnobrzegowi miało miejsce w 1593 roku, ale można powiedzieć, że niekoniecznie się to przyjęło. Wydarzenia dziejowe, kataklizmy sprawiły, że konieczne było ponowne nadanie praw przez króla Jana II Sobieskiego. Tymczasem Ojcowie Dominikanie są tu nieprzerwanie od 1676 roku – mówił dyrektor tarnobrzeskiego muzeum podkreślając, że dominikańska wystawa jest najważniejszą muzealną ekspozycją w tym roku.

Współtwórcy miasta

O znaczeniu pobytu w Tarnobrzegu zakonników mówił też przeor tarnobrzeskiego klasztoru, o. Mikołaj Walczak OP.

– Wszystko zaczęło się, gdy Tarnowscy napisali list z prośbą o ulokowaniu klasztoru ojców Dominikanów w Tarnobrzegu, a tak naprawdę w Dzikowie i by podjęli oni opiekę nad obrazem Matki Bożej Dzikowskiej, a co za tym idzie, żeby głosili prawdziwą, zdrową teologię maryjną. Może 350 lat naszej obecności tu, wobec 800 lat zakonu to nie jest dużo, ale cieszę się, że przez ten czas pojawiło się w Tarnobrzegu dużo pięknych rzeczy i dzieł – stwierdził przeor tarnobrzeskiego klasztoru.

Królewskie szaty

Wiele z tych „pięknych rzeczy” można podziwiać na wystawie w Tarnobrzegu. Na co dzień nie są one dostępne dla szerszej publiczności. Na wystawie znalazły się szaty liturgiczne z XVI – XIX wieku, w tym wykonane z tkanin podarowanych dominikanom przez króla Jana II Sobieskiego po zwycięstwie pod Wiedniem. Ornaty, dalmatyki i stuły są haftowane złotymi i srebrnymi nićmi. Na jednym z XVI-wiecznych ornatów znalazła się inskrypcja, że przerobiła go w 1891 roku Zofia z Zamoyskich Tarnowska.

Skarby biblioteki

Na wystawie znalazły się też liczne księgi i starodruki, a także dokumenty. W tym np. akt darowania zakonnikom wsi Przywłoka. Jak zaznaczał żartobliwie o. Mikołaj Walczak OP, obecnie zakon nie jest już jej posiadaczem. Są też klasztorne rachunki z 1696 roku. Wśród ksiąg dominują dzieła religijne, ale nie tylko one znajdują się w klasztornej bibliotece.

– Są np. przedwojenne książki podróżnicze, co wskazuje, że nie tylko kwestie religijne były przedmiotem zainteresowania zakonników z tarnobrzeskiego klasztoru – zdradził o. Wojciech Krok OP, opiekun klasztornej biblioteki.

Część pozycji jest napisana w języku francuskim i niemieckim, co z kolei pokazuje, że tarnobrzescy dominikanie byli ludźmi wykształconymi i znającymi języki obce.

– Wybierając w klasztornej bibliotece dzieła na wystawę, mieliśmy wrażenie, że gdybyśmy wzięli wszystko, co zwróciło naszą uwagę, potrzebowalibyśmy do przewiezienia tego dużego TIR-a – mówi żartobliwie Marta Woynarowska, kurator wystawy.

Z klasztornych skarbców

Na wystawie znalazły się też zabytkowe naczynia liturgiczne. Część z nich to własność tarnobrzeskiego klasztoru, inne wypożyczył Dom Długosza – Muzeum Diecezjalne w Sandomierzu. Uwagę zwraca też będący jednym z najważniejszych elementów ekspozycji relikwiarz świętego Dominika Guzmana, ojca założyciela Zakonu Kaznodziejskiego.

Historia w fotografiach

Ekspozycję uzupełniają zakonne kroniki i liczne zdjęcia przedstawiające klasztor o kościół dominikański od XIX wieku po dziś dzień. Jest też wykaz wszystkich przeorów, subprzeorów i wikariuszy Konwentu Dzikowskiego, wśród których było wiele wybitnych postaci, które zapisały się w historii nie tylko Tarnobrzega.

Zwiedzanie "obowiązkowe"

Dominikańska wystawa w Muzeum – Zamku Tarnowskich w Tarnobrzegu będzie czynna do 29 listopada.