O niematerialnym dziedzictwie kulturowym i jego ochronie rozmawiali uczestnicy spotkania zorganizowanego dzisiaj (piątek, 19 maja) w Zamku Królewskim w Sandomierzu. Prezentowano tam między innymi: perebory, czyli nadbużańskie tradycje tkackie, zwyczaj dunajowania w Łukowej i okolicach, brodaczy ze Sławatycz – zwyczaj pożegnania starego roku. Obecni byli także flisacy z Ulanowa i bziukacze z Koprzywnicy.
::photoreport{"type":"check-for-article","item":"4269"}
Wydarzenie zostało zorganizowane z okazji wojewódzkich obchodów jubileuszu 20-lecia Konwencji UNESCO w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego i 10-lecia krajowej listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Uczestniczyli w nim przedstawiciele trzech województw: świętokrzyskiego, podkarpackiego i lubelskiego.
Sandomierz, jak wyjaśniła Kinga Kędziora-Palińska, główny inwentaryzator w Muzeum Zamkowym, nieprzypadkowo stał się miejscem dyskusji na temat niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Koprzywnickie bziuki, czyli zwyczaj dmuchania ogniem w czasie procesji rezurekcyjnej, to pierwszy i jedyny do tej pory wpis ze Świętokrzyskiego na prestiżowej krajowej liście.
– W tym przypadku wpis był tylko formalnością. Bziuki to tradycja, która jest kultywowana już od około stu lat. Do pracy nad wnioskiem skłoniły nas dwa istotne elementy. Pierwszym jest historia tego obrzędu, natomiast drugim to, jak ważne miejsce zajmuje on w życiu lokalnej społeczności; to, że mieszkańcy utożsamiają się z nim. Jest to element ich dziedzictwa, poczucia przynależności do lokalnej wspólnoty, coś, co ich łączy. Koprzywniczanie są z bziuków dumni. Myślę, że należy to podkreślać – powiedziała Kinga Kędziora-Palińska, która była współautorką wniosku o wpis.
W uroczystości uczestniczyli członkowie Ochotniczej Straży Pożarnej w Koprzywnicy. To oni podczas procesji rezurekcyjnej wydmuchują na pochodnię naftę, tworząc w ten sposób słup ognia. Krzysztof Beksiński bziukał 35 lat. – Namówili mnie do tego starsi druhowie, kiedy nie miał już kto bziukać. Zawsze mi się to podobało, między innymi ze względu na odwagę, jaką trzeba się wykazać. Ja przeszkoliłem trzech moich synów, którzy byli zafascynowani tym, co robię. Jestem dumny z tego, że bziukają. Dodatkowo nauczyłem tej sztuki trzech innych strażaków – opowiadał Krzysztof Beksiński.
W czasie uroczystego otwarcia wydarzenia, z udziałem między innymi marszałek województwa podkarpackiego Ewy Draus i wojewody świętokrzyskiego Zbigniewa Koniusza, burmistrz Marcin Marzec zaproponował, aby przedyskutować pomysł wpisania na listę sandomierskiego odpustu na bł. Wincentego.
Dr hab. Katarzyna Zalasińska, dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa podkreśliła, że wpis na listę jest przede wszystkim środkiem promocji i upowszechniania danego zjawiska niematerialnego dziedzictwa. – Jak obserwujemy w ostatnich latach, zaczyna ono być dostrzegane i doceniane. Depozytariusze pokazują swoje dziedzictwo, swoje tradycje zarówno we własnym województwie, jak też w innych miejscach w kraju. Wymieniają się doświadczeniami. To jest ważny krok, z którego skorzystało już kilka środowisk przy wpisie na listę UNESCO, która daje światową rozpoznawalność zwyczajów, rytuałów, obrzędów – tego, co tak bliskie naszemu dziedzictwu i co w tak silny sposób kształtuje naszą tożsamość – zaznaczyła Katarzyna Zalasińska.
Jak poinformowała Nina Glińska z Narodowego Instytutu Dziedzictwa, podjęte zostały już pierwsze kroki zmierzające do wpisania na listę tarabanienia – wielkanocnego zwyczaju z Iwanisk i Wszechświętych.
Z okazji jubileuszy w Muzeum Zamkowym została otwarta wystawa „Tradycje od pokoleń. Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce”, przygotowana przez Narodowy Instytut Dziedzictwa. Towarzyszyła jej prezentacja przejawów niematerialnego dziedzictwa kulturowego z województwa świętokrzyskiego, lubelskiego oraz podkarpackiego. Odbyła się również konferencja naukowa.
Uczestnicy mogli zobaczyć na dziedzińcu zamkowym niezwykłą paradę – „Turki” Grodziskie, czyli Wielkanocne Oddziały Straży Grobu Pańskiego.
::news{"type":"see-also","item":"202002"}
::news{"type":"see-also","item":"135264"}
Brak komentarza, Twój może być pierwszy.
Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu tyna.info.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz
Auto zderzyło się z łosiem na drodze krajowej nr 79
Skąd wiesz, że kobiecie nic się nie stało? Wiesz co najwyżej że nie odniosła obrażeń fizycznych, ale te nie są jedynym źródłem uszczerbku na zdrowiu. Żenujący poziom.
Sceptyczny
20:02, 2026-11-21
Rusza sprzedaż biletów na mecz Siarka – Stal
Tyłko Siareczka pozdrawiam z Poznania
Tom
19:12, 2026-11-21
60 lat sandomierskiego „Ekonomika”
Wspaniała uroczystość była uczennicą w latach 1966 do 1971 wychowawca prof.Michal Kosztolowicz❤️
Ewa
18:56, 2026-11-21
Dezamet będzie produkował amunicję MAPAM
Władze Tarnobrzega chwalili się, że pod Sobowem powstanie fabryka dronów. Ale narazie powstała tam selekcja śmieci
Ciekawy
11:21, 2026-11-21