Edukacja to jedna z dziedzin życia społecznego, które pandemia COVID-19 dotknęła najmocniej. Przedłużająca się nauka zdalna to coraz dłuższa rozłąka dzieci z rówieśnikami i nauczycielami. Długie godziny spędzane w domu przed ekranem komputera sprawiły, że nasiliły się trudności rozwoje. Jednakże w tym trudnym dla wszystkich czasie placówki oświatowe z terenu Gminy Dwikozy dokładały wszelkich starań, by zajęcia były prowadzone w sposób różnorodny i angażowały jak największą ilość dzieci.

Dyrektorzy szkół wykorzystując nieobecność dzieci w placówkach przeprowadzili inwestycje poprawiające bazę dydaktyczną w postaci remontów i modernizacji obiektów. Realizacja wielu przedsięwzięć nie byłaby możliwa bez zaangażowania środków Gminy Dwikozy. W 2020 roku Gmina Dwikozy w ramach programu "Zdalna Szkoła" oraz "Zdalna Szkoła+" przekazała 51 laptopów. Komputery trafiły do Szkoły Podstawowej im. Powstańców Styczniowych w Dwikozach oraz do 7 szkół Stowarzyszeniowych z terenu gminy.

Należy podkreślić, iż samorząd Gminy Dwikozy stara się otoczyć opieką i pomocą wszystkie placówki oświatowe prowadzące działalność na terenie gminy. Regularnie odbywają się spotkania dyrektorów szkół, przedszkoli i żłobka z Panem Markiem Łukaszkiem Wójtem Gminy Dwikozy, Panią Mariolą Żmudą Zastępca Wójta Gminy Dwikozy oraz Panią Iwoną Korczyńską - Sapielak Dyrektor Zespołu Administracyjnego Jednostek Oświatowych w Dwikozach, podczas których szukamy płaszczyzn współpracy.

W tym roku szkolnym szczególny nacisk kładziemy na zagadnienia związane z bezpiecznym funkcjonowaniem szkół w czasie pandemii oraz wymianę doświadczeń w zakresie ciekawych sposobów przekazywania wiedzy. Rok szkolny 2020/2021 poprzedziła konferencja poprowadzona przez Pana Leszka Zbrojkiewicza Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w Sandomierzu pod tytułem "Bezpieczne rozpoczęcie roku szkolnego 2020/-21 w czasie pandemii w placówkach oświatowych i opiekuńczych na terenie gminy Dwikozy". Kolejne spotkania zaowocowały stworzeniem wspólnej zakładki ZAJO na stronie internetowej Gminy Dwikozy, dzięki której możemy dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem.

Celem niniejszego artykułu jest ukazanie wybranych aspektów działań placówek oświatowych w czasie pandemii. Przedszkole Samorządowe w Dwikozach wraz z oddziałami zamiejscowymi w Słupczy i Szczytnikach w tym trudnym czasie postawiło na ochronę zdrowia fizycznego i psychicznego dzieci.

Warto podkreślić, że podejmowanym działaniom sprzyjał fakt, iż pomimo pandemii przedszkola funkcjonowały prawie cały czas w trybie stacjonarnym. Przedszkole promuje zdrowy i aktywny styl życia organizując zajęcia ruchowe i ćwiczenia gimnastyczne na świeżym powietrzu. Organizuje spotkania z dietetykiem oraz współpracuje z lokalnymi instytucjami m.in. gabinetem stomatologicznym, Studiem Urody "Alessa", Inkubatorem Przetwórczym w Dwikozach, Fabryką Ruchu w Sandomierzu.

Minister Edukacji Narodowej przyznał Przedszkolu Samorządowemu w Dwikozach tytuł "Przedszkola w Ruchu" za promowanie w swoim środowisku aktywności fizycznej. Przedszkole tworzy i realizuje wiele autorskich programów i innowacji pedagogicznych. Na uwagę zasługuje projekt dotyczący Treningu Umiejętności Społecznych realizowany w grupie 5 - 6 latków. Trening Umiejętności Społecznych ma na celu nauczyć dzieci jak reagować na swoje emocje, jak komunikować się z innymi ludźmi, jak współpracować w grupie.

Kadra pedagogiczna szczególną troską otacza również dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, które biorą udział w zajęciach ze specjalistami w trybie stacjonarnym. Podczas zajęć korzystają z nowoczesnych pomocy dydaktycznych oraz sali integracji sensorycznej. Dużym wsparciem dla przedszkolaków, rodziców i nauczycieli jest współpraca ze specjalistami Poradni Psychologiczno - Pedagogicznej w Sandomierzu w wielu obszarach.

Pracownicy Poradni udzielają konsultacji dla rodziców i nauczycieli na terenie przedszkola, prowadzą diagnozę logopedyczną, warsztaty rozwijające kompetencje społeczno - emocjonalne u dzieci, indywidualne terapie psychologiczne. Szkoła Podstawowa im. Powstańców Styczniowych w Dwikozach w czasie nauki zdalnej dzięki zaangażowaniu Gminy Dwikozy realizuje projekt: Modernizacja sali gimnastycznej oraz doposażenie pracowni matematyczno - przyrodniczej o wartości 828 270 zł. Główny cel to zwiększenie dostępności do nowoczesnej infrastruktury sportowej oraz edukacyjnej. Placówka otrzymała także dofinansowanie projektu "Kompetencje na plus w SP w Dwikozach" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 - 2020. Całkowita wartość tego projektu wynosi 316 118,75 zł.

W celu wprowadzenia nauczania na odległość szkoła korzysta z platformy Microsoft Teams oraz z dziennika elektronicznego. Od początku pracy zdalnej nauczyciele wspierają się nawzajem, udostępniają materiały interaktywne, dzielą informacjami o szkoleniach i wspólnie rozwiązują pojawiające się problemy. Zdalne nauczanie jest też wyzwaniem dla rodziców uczniów, szczególnie tych najmłodszych. Muszą oni zadbać o właściwą organizację pracy w domu, wspierać dzieci w poznawaniu zasad działania platformy do nauczania zdalnego, przypominać o odsyłaniu prac i zasadach bezpiecznego korzystania z Internetu oraz chronić dzieci przed uzależnieniem od komputera.

W tym trudnym czasie szkoła nie pozostawiła bez wsparcia uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Przez cały czas kontynuowane są zajęcia rewalidacyjne, zajęcia z integracji sensorycznej, terapia logopedyczna i pedagogiczna. Szkoła posiada odpowiednio wyposażoną salę do zintegrowanej terapii SI. Dzięki właściwie dobranym przyrządom z zakresu terapii, terapeuta może komponować odpowiednie i skuteczne ćwiczenia poprawiające procesy sensoryczne dzieciom uczęszczającym na zajęcia. Uczniowie młodszych klas na lekcjach języka angielskiego łączą wiedzę z tego przedmiotu ze znajomością podstaw programowania. Do tego celu wykorzystują zabawę z robotem Dash tworząc algorytmy i ciągi zdarzeń.

Pomimo pandemii, klasy I - III realizują międzynarodowy projekt edukacyjny "Czytam z klasą lekturki spod chmurki". Głównym celem działań jest rozwijanie czytelnictwa wśród uczniów oraz wzmacnianie więzi ze środowiskiem przyrodniczym i promowanie postaw ekologicznych. Odbywają się konsultacje dla uczniów przygotowujących się do egzaminu ósmoklasisty. Szkoła dba również o doskonalenie kompetencji nauczycieli. Przy współpracy z Niepubliczną Placówką Doskonalenia Nauczycieli "Przyjazna Edukacja" w Tarnobrzegu, przeprowadzono szkolenie on-line dla rady pedagogicznej na temat: "Współpraca nauczycieli zespołów przedmiotowych. Skuteczna komunikacja".

Celem spotkania nauczycieli z doświadczonym psychologiem była chęć znalezienia nowych obszarów współpracy pomiędzy nauczycielami w zespołach przedmiotowych. Odpowiada to  potrzebom współczesnej szkoły, ponieważ efektywne współdziałanie w gronie nauczycielskim przekłada się na lepsze funkcjonowanie całej placówki pod względem edukacyjnym i wychowawczym. Istotnym czynnikiem współpracy jest również umiejętne rozwiązywanie sytuacji konfliktowych, korzystanie z różnych doświadczeń  i punktów widzenia  poszczególnych członków zespołu. Dobrze wykształcona i stale podnosząca kwalifikacje kadra pedagogiczna zapewnia uczniom doskonałe warunki do osiągania sukcesów edukacyjnych.

Kolejnym ważnym projektem realizowanym we współpracy z Gminą Dwikozy jest budowa sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej im. Kornela Makuszyńskiego w Gierlachowie. Przedsięwzięcie to pochłonie ponad 1 milion 651 tysięcy złotych. Dofinansowanie z funduszy unijnych wynosi 1 milion 238 tysięcy złotych. Gmina Dwikozy dokłada ponad 412 tysięcy złotych. W dniu 26 lutego 2021 r. został podpisany protokół odbioru prac budowlanych - II etapu. W budynku Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Mściowie mieszczą się: Niepubliczne Przedszkole "Lolek", które zapewnia opiekę i edukację dzieciom 3 i 4 letnim oraz Żłobek "Dziecięcy Świat". To jedyna taka placówka na terenie Gminy Dwikozy, która jest idealnym rozwiązaniem dla rodziców mających dzieci w różnym wieku.

Szkoła, również jako jedyna w regionie dysponuje sztuczną ścianką wspinaczkową, która wykorzystywana jest m.in. do realizacji zajęć rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów. Każdego roku organizowane są zawody wspinaczkowe dla uczniów wszystkich szkół podstawowych z terenu gminy

Dwikozy. Placówka zapewnia wysoki poziom nauczania poprzez realizację zajęć z wykorzystaniem nowoczesnych narzędzi dydaktycznych. Kreatywna zabawa i nauka zestawami klocków Lego Education, multimedialnymi robotami i interaktywną podłogą, już od najmłodszych lat rozwija u dzieci praktyczne umiejętności programowania i kodowania.

Przy Szkole Podstawowej im. Ziemi Sandomierskiej w Słupczy funkcjonuje Świetlica Środowiskowa. Jest to projekt współfinansowany ze środków UE w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 - 2020. W ramach projektu odnowiono i wyposażono kuchnię oraz stołówkę. Świetlica cieszy się dużym zainteresowaniem dzieci i młodzieży. Pod okiem nauczycieli i specjalistów prowadzone są kursy języka angielskiego, zajęcia artystyczne, logopedyczne, informatyczne, sportowe i kulinarne. W zajęciach biorą udział dzieci w wieku 6 - 16 lat oraz ich rodzice i opiekunowie. Udział w projekcie jest bezpłatny.

Szkoła jest wyposażona w nowoczesne pomoce dydaktyczne, posiada bezpieczne boisko sportowe z siłownią zewnętrzną i placem zabaw, posiada sprzęt do uprawiania różnorodnych sportów m. in. rowery i narty. W ramach projektu pod nazwą "Podnoszenie efektywności kształcenia" w Szkole Podstawowej im. Zawiszy Czarnego Herbu Sulima w Garbowie współfinansowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego przy pomocy i wsparciu finansowym Gminy Dwikozy przeprowadzono gruntowny remont sześciu sal lekcyjnych, wymieniony został piec c. o. oraz część instalacji grzewczej.

Szkoła otrzymała także dofinansowanie w ramach rezerwy subwencji oświatowej w roku 2020. Dzięki tym funduszom zakupiono pomoce dydaktyczne w postaci: mikroskopów, laptopów, monitorów interaktywnych oraz innych pomocy dydaktycznych niezbędnych do realizacji podstawy programowej z przedmiotów przyrodniczych o wartości prawie 70 tysięcy złotych.

Uczniowie z ogromnym zaangażowaniem realizują ogólnopolskie projekty edukacyjne m.in. "Czytam z klasą lekturki spod chmurki". Szkoła kładzie także nacisk na bezpieczeństwo dzieci w gospodarstwach rolnych. Materiały dydaktyczne przygotowane przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego posłużyły do zrealizowania "Gry o zdrowie i bezpieczeństwo", dzięki której dzieci odbyły wirtualny spacer po gospodarstwie. Aktualnie trwają prace związane z budową hali namiotowo - sportowej w ramach projektu "Podnoszenia efektywności kształcenia w Szkole Podstawowej w Starym Garbowie". W ramach tego projektu zostanie także utworzona pracownia komputerowa i wyposażona pracowania matematyczno - przyrodnicza. W związku z dużym zainteresowaniem miejscami w przedszkolu w Starym Garbowie planowana jest rozbudowa budynku o nowe sale przedszkolne.

Z programu "Podnoszenia efektywności kształcenia" skorzystała także Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Winiarach, która dysponuje nowoczesną bazą dydaktyczną. Każda sala lekcyjna posiada tablicę interaktywną wraz z niezbędnym oprogramowaniem i wyposażeniem. Dzięki temu uczniowie, zarówno w czasie nauki stacjonarnej, jak i zdalnej, korzystają z programów multimedialnych oraz wszelkich dostępnych narzędzi. W czasie zajęć prowadzonych on-line przeprowadzone zostały prace remontowe: odnowiono korytarz wejściowy oraz salę sensoryczną przeznaczoną do zajęć indywidualnych dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Pomieszczenie to także  wyposażono w niezbędne i fachowe pomoce dydaktyczne do pracy rewalidacyjnej i logopedycznej.

Pomimo niesprzyjających warunków spowodowanych epidemią COVID-19 wszystkie placówki podejmowały działania, by tworzyć optymalne warunki do nauki zdalnej. Taka forma przekazywania wiedzy dała też możliwość nauczycielom, uczniom i rodzicom poznania dotąd nieużywanych programów komputerowych i rozwiązań technologii informatycznych.

Czas nieobecności uczniów w szkołach wykorzystano, by podnieść i poprawić jakość bazy dydaktycznej. Warto podkreślić, że we wszystkich placówkach nauczyciele pamiętają, że życie szkoły to nie tylko program nauczania. Dzieci i młodzież wciąż biorą udział w konkursach przedmiotowych, plastycznych, ortograficznych, czytelniczych chociaż przyjęły one formę zmagań on-line. Wspierają również potrzebujących, uczestnicząc w akcjach charytatywnych.

Do przestrzeni wirtualnej przeniosły się również obchody ważnych wydarzeń z życia szkoły. Cała społeczność szkolna z terenu starała się jak najlepiej przystosować do nowej, niełatwej rzeczywistości, jednak wszyscy tęsknią za powrotem do normalności, zabawą z rówieśnikami i gwarem na szkolnych korytarzach. Z nadzieją patrzymy w przyszłość.