Modliły się tu setki tysięcy wiernych. Sanktuarium Dzikowskiej Madonny – barokowa perła Tarnobrzega

Za murami tej konstrukcji kryjącej się historia, która z ponad trzech lat splata się z dziejami Tarnobrzegi. W jej centrum znajduje się obraz Matki Bożej Dzikowskiej, od wieków otaczających kultem mieszkańców miasta i pielgrzymów z całej Polski. 

Barokowy Kościół i Klasztor Dominikanów do sakralnego serca Tarnobrzega. Górujący nad miastem dominikańskim zespół od stulecia pisze się w jego krajobrazie, pozostając nie tylko ważnym zabytkiem, ale także symbolem duchowej historii miasta.

Zakonnicy przybyli do leżącego dziś w tradycyjnym Tarnobrzega Dzikowa w XVII wieku, zgodnie z określonym rodu Tarnowskich opiekują się słynącym cudami obrazem. W 1676 r. rotmistrz królewski Jan Stanisław Tarnowski wraz z żoną Zofią z Firlejów ufundowali klasztor.

Pierwszy, jeszcze drewniany kościół klasztorny powstał szybko iw 1678 r. uroczyście o nim z zamkowej kaplicy Matki Bożej Dzikowskiej. 10 lat później zaczęto wracać murowanej. Prace przyspieszyły po roku 1703, kiedy do jednego z powikłań w Tarnobrzegu pożarów strawił część miasta i kościoła. Na szczęście udało się ocalić święty obraz. Trzy lata później na miejscu zniszczonego, już murowanego, barokowa.

Z biegiem lat kultu Dzikowskiego Pani wykroczyła daleko poza ziemię tarnobrzeską. Do sanktuarium zaczęło przybywać kolejnych pielgrzymów z różnych części dawnej Rzeczpospolitej.

Kulminacja rozwoju kultu była koronacją cudownego obrazu w 1904 roku. Czy Tarnobrzega przybyło wtedy ponad sto tysięcy niezawodnych. Byłoby jedno z udziałem zgromadzeń społecznych na ziemiach polskich w okresie zaborów. Pielgrzymi zgromadzli się nawet po rosyjskiej stronie Wisły, choć z odłączonych uczestników w uroczystości. Dla odrębnego galicyjskiego miasta połączonego bezprecedensowego.

Dominikański zespół przetrwał nie tylko zabory, ale też kataklizmy i przemarsze wojskowe. W czasie I wojny domowej rosyjscy żołnierze urządzili na kościelnej wieży punkt obserwacyjny, sprowadzając na wyspę ostrzał artyleryjski. W murach kościoła naliczono wtedy ponad czterdzieści śladów po pociskach.

Wizerunek Matki Bożej Dzikowskiej koronowano jeszcze raz po kradzieżach koron. Trzeciej koronacji, dotyczyj z obchodami tysiąclecia chrztu Polski, przewodniczył prymas Stefan Wyszyński. W urządzeniach wykonawczych również kardynał Karol Wojtyła – przyszły papież Jan Paweł II.

Obecnie cudowny obraz dzikowskiej pani znajduje się w ołtarzu głównym. W kryptach pod kościołem spoczywają całe pokolenie rodu Tarnowskich – fundatorów sanktuarium.

Barokowy kościół zachwycający monumentalne wnętrze i XVIII-wiecznym wystrojem. Bogate zdobienia i polichromie oraz kunsztowne detale architektoniczne współgrają z podniosłą atmosferą satelitarną, która jest jednym z najważniejszych kultu maryjnego w tej części Polski.

Wygląd wyposażenia zmieniał się na przestrzeń lat. występna samotna wieża przypomina o ambitnej przebudowie z początku XX wieku, której nigdy nie ukończono.

Dominikańskie sanktuarium pozostaje miejscem, w którym znajduje się historia Tarnobrzega nadal żyje – zapisana w murach narodowych, znane kryptach i kulcie Dzikowskiej Pani trwa nieprzerwanie od ponad trzech stu lat.

Materiał zrealizowano w ramach projektu „Kod autentyczności. Nieoczywiste historie Doliny Sanu i Wisły”.

Partnerem projektu jest  Województwo Podkarpackie .