Publiczna Szkoła Podstawowa w Głazowie w gminie Obrazów otrzymała w sobotę, 2 maja, imię pułkownika Władysława Beliny-Prażmowskiego – bohatera związanego z ziemia sandomierską, głównie z pobliskimi Rożkami. Placówka ma również własny sztandar.

Uroczystość nadania imienia i przekazania sztandaru została zorganizowana w dniu Święta Flagi oraz w przededniu urodzin pułkownika.

::photoreport{"type":"see-button","item":"12053"}

Jan Józef Kasprzyk, doradca prezydenta RP, podkreślił, że nadanie szkole takiego imienia stanowi znakomite połączenie przeszłości z teraźniejszością.
– Władysław Belina-Prażmowski to jeden z bohaterów naszej wolności, postać, która najpełniej opowiada o naszych barwach narodowych. Te barwy symbolizują czystość intencji, waleczność i odwagę. Trzeba było mieć w sobie te wszystkie cechy, aby stanąć na czele siedmioosobowego patrolu konnego i ruszyć do walki, wierząc, że Polska powróci na mapę Europy. Wartości te przekazujemy dziś najmłodszym mieszkańcom Głazowa, aby pamiętali o męstwie i oddaniu swojego patrona wspólnocie, jaką jest państwo i naród. Niech takie uroczystości budują naszą tożsamość i kształtują nasz kod kulturowy – mówił Jan Józef Kasprzyk.

Paweł Zalewski, wiceminister obrony narodowej, wnuk jednego z żołnierzy szwadronu Władysława Beliny-Prażmowskiego, podkreślił, jak ważna jest pamięć o bohaterach, którzy przyczynili się do odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 roku oraz jak potrzebne są takie wzorce, zwłaszcza w obecnych, niespokojnych czasach.
– Władysław Belina-Prażmowski właśnie z Rożek wyruszył w 1914 roku na swój szlak bojowy. Z rozkazu Piłsudskiego objął dowództwo niewielkiego oddziału, który 2 sierpnia przekroczył granicę między Galicją a Królestwem Polskim i jako pierwszy po powstaniu styczniowym rozpoczął walkę o niepodległość. Później stworzył pułk ułanów i jest uznawany za twórcę kawalerii II Rzeczypospolitej – przypomniał wiceminister.

Artur Brzozowski, dyrektor szkoły, zaznaczył, że starania o nadanie imienia placówce rozpoczęły się w 2018 roku. Wówczas, wspólnie z Wojciechem Ramusem z Fundacji Teatr Wyobraźni, szkoła realizowała projekt „Posłuchajcie – Niepodległa!”. W jego ramach uczniowie odwiedzali miejsca związane z czynem niepodległościowym. Wtedy dla wielu z nich „odkryciem” była postać Beliny, związanego z Rożkami.

– Wybraliśmy go na patrona z dwóch powodów. Pierwszym są jego dokonania, postawa oraz wartości, które wyznawał i realizował w działalności niepodległościowej, w walkach podczas I wojny światowej, wojnie polsko-bolszewickiej oraz wojnie z Ukraińcami. Później pełnił także ważne funkcje publiczne – był m.in. prezydentem Krakowa i wojewodą lwowskim. Drugim powodem są jego związki z naszą ziemią. Po ślubie z Anastazją z Rudzkich zamieszkał w Rożkach, gdzie prowadził działalność niepodległościową – zaznaczył dyrektor.

Dodał, że Belina-Prażmowski był również częstym gościem w dworku Strużyńskich w Głazowie.

Podkreślił ponadto, iż od 2018 roku uczniowie systematycznie poznawali postać przyszłego patrona. W tym roku szkolnym oglądali poświęcone mu filmy dokumentalne i paradokumentalne, poznawali jego biografię, a także uczestniczyli w konkursach wiedzy i plastycznych.

Krzysztof Tworek, wójt gminy Obrazów, wyraził nadzieję, że związki Beliny – „drugiej szabli Rzeczypospolitej” – z Głazowem i Rożkami będą przedmiotem dalszych badań, które zaowocują publikacją. Zwrócił również uwagę, że szkoła mieści się w zabytkowym dworku, który niedawno został wyremontowany.

Do placówki uczęszcza obecnie około 90 uczniów. Uczniowie podkreślali, że są dumni ze swojego patrona.
– Pułkownik Belina-Prażmowski był wielkim patriotą i człowiekiem odważnym, o czym świadczy liczba bitew, w których brał udział. Może być wzorem do naśladowania dla młodych ludzi – powiedział Bartosz Bojarski.

Ważnym elementem uroczystości było przekazanie sztandaru. Na jego awersie widnieje biały orzeł na czerwonym tle, natomiast rewers przedstawia wizerunek pułkownika w stroju, w jakim opuścił Rożki, wyjeżdżając na wojnę w wieku 26 lat.

Po części oficjalnej odbyły się występy artystyczne uczniów, a następnie piknik z pokazami Stowarzyszenia Rekonstrukcji Historycznych „Jodła” z Kielc i pokazami sokolnictwa.

W ścianę szkoły ma zostać wmurowana tablica poświęcona patronowi. Jej odsłonięcie planowane jest na jesień.

Władysław Belina-Prażmowski urodził się 3 maja 1888 roku w Ruszkowcu niedaleko Opatowa. Już jako młody człowiek angażował się w działalność patriotyczną – w 1905 roku brał udział w organizacji strajku szkolnego w gimnazjum w Radomiu. W 1909 roku wstąpił do konspiracyjnego Związku Walki Czynnej, a później do Związku Strzeleckiego, gdzie ukończył tajną Wyższą Szkołę Oficerską. W 1911 roku otrzymał stopień oficerski z rąk Józefa Piłsudskiego. Przed wybuchem I wojny światowej działał aktywnie w środowiskach niepodległościowych, m.in. organizując koła strzeleckie wśród polskiej emigracji we Francji, Belgii i Szwajcarii. Po powrocie objął funkcję zastępcy komendanta okręgu krakowskiego „Strzelca”.

W sierpniu 1914 roku, po mobilizacji w Krakowie, na polecenie Józefa Piłsudskiego zorganizował i objął dowództwo pierwszego patrolu ułańskiego. Zadaniem oddziału było utrudnianie mobilizacji rosyjskiej, rozpoznanie sytuacji wojskowej oraz przygotowanie terenu pod działania większych sił. Patrol ten, nazywany „siódemką Beliny”, zapisał się w historii jako pierwszy oddział kawalerii, który po powstaniu styczniowym podjął walkę o niepodległość.

W trakcie I wojny światowej dowodził rozwijającymi się oddziałami ułanów. W listopadzie 1914 roku jego szwadron osiągnął wielkość dywizjonu, a 15 grudnia 1915 roku objął dowództwo 1 Pułku Ułanów.

W czasie wojny polsko-bolszewickiej dowodził grupą kawalerii w składzie Armii Rezerwowej generała Kazimierza Sosnkowskiego, która powstrzymała pierwszą ofensywę wojsk Michaiła Tuchaczewskiego na Białorusi. Po zakończeniu działań wojennych, ze względu na stan zdrowia, przeszedł do rezerwy.

W okresie międzywojennym zajął się działalnością gospodarczą i społeczną. W 1931 roku został wybrany na prezydenta Krakowa. Funkcję tę pełnił do 1933 roku, kiedy – na prośbę Józefa Piłsudskiego – objął stanowisko wojewody lwowskiego. W 1937 roku, z powodu pogarszającego się stanu zdrowia, wycofał się z życia publicznego i przeszedł na emeryturę. Zmarł 13 października 1938 roku w Wenecji.