Zbiory Muzeum Zamkowego w Sandomierzu wzbogaciły się o dwa bardzo cenne zabytki: złotą monetę celtycką, tzw. stater, z I wieku p.n.e., znalezioną w Kaliszanach w gminie Wojciechowice, a także złotą zawieszkę z IV-V wieku n.e., odkrytą w Darominie w gminie Wilczyce. Oba przedmioty będzie można zobaczyć po raz pierwszy już dzisiaj (w piątek, 14 czerwca), w ramach Europejskich Dni Archeologii.    

Zabytki przekazała muzeum Delegatura w Sandomierzu Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków.

Celtycki stater należy do tzw. typu Kryspinów, niezwykle rzadkiego – jest trzecią taką monetą odkrytą dotychczas w Europie.

Zawieszki podobne do znalezionej w Darominie, wykonane najczęściej ze srebra znane są przede wszystkim z terenów Ukrainy, Mołdawii i Rumunii, z obszarów zajmowanych przez ludność kultur czerniachowskiej i Sântana de Mureș, identyfikowanych z germańskimi Gotami (ludność kultury Sântana de Mureș przede wszystkim z zachodnim odłamem Gotów – Wizygotami). Na ziemiach polskich identyczne zawieszki (siedem egzemplarzy), wykonane jednak ze srebra, odkryto jedynie w tzw. Jaskini Wisielców w miejscowości Kroczyce k. Zawiercia, na terenie Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Zawieszka z Daromina jest zatem dopiero ósmym zabytkiem tego typu odkrytym w Polsce, jednak pierwszym i jedynym złotym.

Moneta i zawieszka zostaną pokazane na wystawie zatytułowanej „Co nowego w archeologii”, która zostanie otwarta o godzinie 18. Poprzedzi ją o 17 wykład zatytułowany „Groby zbiorowe kultury trzcinieckiej z okolic Sandomierza”, który wygłosi dr hab. Marek Florek z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Marii Curie- Skłodowskiej w Lublinie. Wykład ten poświęcony zostanie niezwykle interesującemu aspektowi funeralnemu w postaci zbiorowych grobów w skrzyniach niekiedy także łączonych z tzw. grobami zmarłych. Zjawisko to jest szczególnie charakterystyczne dla Wyżyny Sandomierskiej i jak się okazuje, wbrew wcześniejszym hipotezom nie ogranicza się jedynie do późnej fazy rozwoju kultury trzcinieckiej na tym terenie, ale jak wykazały groby w Słupczy można to zjawisko odnosić już do klasycznego okresu jej rozwoju. Wykładowi towarzyszyć będzie prezentacja zestawu przedmiotów kultury trzcinieckiej pochodzących z grobów zbiorowych ze Słupczy i Sandomierza.

Propozycji przygotowanych na Europejskie Dni Archeologii jest więcej. W sobotę, 15 czerwca, w godzinach od 12 do 13 odbędą się bezpłatne warsztaty archeologiczne zatytułowane „Uczniowski warsztat archeologa”, adresowane do uczniów szkół podstawowych w wieku 11-15 lat. Uczestnicy zajęć będą mogli dowiedzieć się, na czym polega dokumentacja zabytków i zbiorów, a także co robić w chwili odkrycia zabytku i komu należy to zgłosić. Zaprezentowane zostaną również najważniejsze stanowiska archeologiczne znajdujące się w najbliższej okolicy. W tym samym dniu o godzinie 16 instytucja zaprasza na wykład „Archeologia w mediach”, który wygłosi dr Wojciech Rajpold, adiunkt w Dziale Archeologicznym Muzeum Zamkowego w Sandomierzu. Wykład ma na celu pokazanie obrazu archeologii we współczesnej popkulturze. Zostaną prześledzone początki wyobrażenia archeologa, jako awanturnika i poszukiwacza przygód. Przybliżone zostaną takie postacie jak Lawrence z Arabii, Percy Fawcett, Roy Chapman, Bronisław Malinowski będące inspiracjami dla Indiany Jonesa. Wykład pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy archeologia może uciec właśnie od takiego wizerunku.

W niedzielę, 16 czerwca, w godzinach od 14 do 15 odbędzie się spotkanie „Warsztat archeologa dla zaawansowanych” dla zainteresowanych w wieku powyżej 15 lat. Tematyka tych zajęć poświęcona zostanie pracy archeologa oraz charakterystyce poszczególnych etapów badań archeologicznych, a także zarysowi archeologii Sandomierszczyzny.

W trakcie Europejskich Dni Archeologii w Zamku Królewskim, w sali edukacyjnej, dostępna będzie dla zwiedzających wystawa pt. „ Archeologia po konferencji”, na której znajdą się postery, jakie pokazywano podczas XXXIX Konferencji Archeologicznej „Badania archeologiczne w Polsce środkowowschodniej, zachodniej Białorusi i Ukrainie w roku 2023”, odbywającej się w dniach 11-12 czerwca w Muzeum Zamkowym. Wystawa ta ma na celu zapoznanie zwiedzających z przekrojem prac badawczych, jakie prezentowano w trakcie wydarzenia. 

Wstęp na wszystkie wydarzenia odbywające się w ramach Europejskich Dni Archeologii jest bezpłatny.

::news{"type":"see-also","item":"206607"}

::news{"type":"see-also","item":"209798"}